Bilgisayar ile kullanıcı arasındaki en önemli iletişim
kaynaklarından biri olan klavye, kullanıcının ne yapmak istediğini
bilgisayara ileten bir veri girdi ünitesidir. Şimdi Klavyenin üzerinde
ki tuşlara ve görevlerine bir göz atalım.
Klavye üzerinde bulunan tuşları genel tuşlar (harf, sayı ve işaret tuşları) ve özel tuşlar olarak gruplandırabiliriz..
Klavyenin
ortasında harfleri içeren tuşlar bulunur. Bunların başlangıç harfi Q
ise o klavye Q klavye, F ise o kalvye F klavye olarak adlandırılır.
Günümüzde bilgisayarlarda en yaygın olarak kullanılan klavye Q
klavyedir. Harf tuşlarının etrafında sayı ve işaret tuşları
bulunmaktadır. Klavyenin diğer tuşları ise her biri değişik bir veya
birkaç görevi ifa eden özel tuşlardır.
-Enter: Klavyede sağ orta kısma yakın bir yerde bulunan ve
üzerinde ENTER yazan ya da kıvrık bir okla ifade edilen bu tuşun temel
görevi klavye ile yapılan bilgi girişinin ya da işlemin bittiğinin
bilgisayara bildirilmesidir. Kısaca bilgisayar sistemiyle kullanıcı
arasındaki iletişimin merkez tuşu denilebilir. Enter tuşunun yazı yazma
programlarındaki görevi ise yeni bir paragrafa geçiştir.
-Space:
Klavyenin alt ortasında yer alan, uzun çubuk görünümündeki ve yazı
yazma işlemlerinde bir karakterlik boşluk bırakmaya yarayan bu tuşa
Space, Boşluk ya da Ara tuşu denilmektedir. Windows ortamında ve bazı
programlarda seçme elemanı olarak da kullanılır.
-Shift ve Caps Lock: Klavyenin
sağ ve sol tarafında iki adet olan Shift tuşu, içi boş yukarı ok
görüntüsü ya da üzerinde direk SHIFT yazar şekilde ifade edilir. Normal
şartlarda klavyede harf tuşları direk kullanıldığında küçük harf
şeklinde yazılacaktır. Herhangi bir harf yazılırken Shift tuşuna basılı
tutulup o harf tuşuna basılacak olursa harf, büyük harf şeklinde
yazılır. Shift tuşunun diğer bir görevi ise klavyede bazı tuşların
üzerinde ikincil görevlerin yazılmasını sağlamaktır. Shift tuşu tek
başına hiç bir görev yapmaz. Kullanımı sırasında Shift tuşuna basılı
tutup diğer tuşa basmak gerekir. Caps Lock tuşu ise basılıp bırakma ve
klavyenin sağ üst köşesindeki ışığın yanması ile devreye giren bir
tuştur. Görevi sadece harflere etkili olup onların sürekli büyük harf
şeklinde yazılmasını sağlamaktır.
-Tab: Klavyenin solunda
Caps Lock tuşunun üzerinde bulunan sağ ve solu gösteren oklarla ifade
edilen veya üzerinde direk TAB yazan bu tuşun diğer adı Sekme tuşu
olarak bilinmektedir. Tab tuşunun ilk görevi yazı yazma programlarında
paragraf başı yapmaktır. Diğer bir görevi ise pencereli yapılarda
alanlar arası geçiş yapmaktır. Geçiş işlemi saat yönünde olup Shift
tuşu ile birlikte kullanılırsa geçiş yönü saat yönünün tersine
dönecektir.
-Esc: Klavyenin sol üst köşesinde buluna bu
tuş işletim sistemi düzeyinde tanımsızdır. Çoğu programda ise temel
görevi olan çıkış amacıyla kullanılır. ancak her yapıda bu tuş çıkış
işlemini gerçekleştirmeyebilir.
-Ctrl: Shift tuşu gibi
klavyenin sağ ve sol alt kısmında yer alan bu tuş CTRL harfleriyle
ifade edilir ve yine Shift gibi tek başına kullanılmaz. Birlikte
kullanıldığı tuş ile birlikte her programda farklı bir görev veya
fonksiyon ifa eder.
-Alt: Klavyenin sol alt kısmında yer
alan bu tuş ALT harfleriyle ifade edilir. Tek başına kullanıldığında
menülü ortamlarda menüyü aktif hale getirme işlemini yapar. Ctrl tuşu
gibi kullanılabilir. Yani birlikte kullanıldığı tuş ile birlikte her
programda farklı bir görev veya fonksiyon ifa eder.
-Alt Gr:
Klavyenin sağ alt kısmında yer alan bu tuş ALT Gr harfleri ile ifade
edilir. Herhangi bir tuşun sağ alt köşesinde bir ifade varsa o ifadenin
yazılması için Alt Gr tuşuna ihtiyaç duyulur. Shift tuşu gibi basılı
tutularak diğer tuşa basılma marifetiyle kullanılır.
-Fonksiyon Tuşları:
Klavyede en üstte tek sıra halinde sıralanmış F1′den F12′ye kadar
numaralandırılmış bu tuşlar, her programda değişen kendine verilmiş
görevleri yerine getirirler. Örneğin, F1 tuşu her programda o programla
ilgili yardım menüsünü ekrana çıkarır. F5 tuşu sayfada yenileme yapar.
-Backspace: Enter
tuşunun üzerinde sola doğru ok işareti ile ifade edilen tuşun görevi
yazı yazma programlarında imlecin solundaki karakteri silmektir.
-Delete:
Aslında temel silme tuşu Delete tuşudur. Enter tuşunun sağında bulunan
ve DEL ya da DELETE şeklinde ifade edilen bu tuş yazı yazma
programlarında imlecin solundaki karakteri silmek için kullanıldığı
gibi bilgisayar ortamında diğer silme işlemleri için de kullanılır.
-Insert: Delete
tuşunun üzerinde bulunan ve INS ya da INSERT şeklinde ifade edilen bu
tuş bilgisayar açıldığı anda devrededir. Insert tuşu o ana kadar
yazılmış olan karakterlerin arasına yeni karakterler yazılmak
istendiğinde kullanılır.
-Yön Tuşları: İmleç bilgisayarda
klavye ile müdahale edilebilen ortamlarda görünen yanıp sönen ince
çizgi şeklindeki görünümdür. Ekran bir sayfa gibi düşünüldüğünde imleç
kullanıcıya nerede olduğunu ifade eden bir araç olarak kabul
edilebilir. İşte ekranda imleci yönlendirmek için klavyenin sağ orta
kısmında üzerinde dört yönü gösteren oklar bulunan tuşlar kullanılır.
Bu tuşlar sadece imleci değil bazı programlarda (özellikle oyun
programlarında) programa mudahaleyi ve yönlendirmeyi mümkün kılan
tuşlardır.
Ayrıca yön tuşlarının üzerindeki tuş grubu içinde yer
alan END, HOME, PAGE UP, PAGE DOWN tuşlarının da yönlendirme görevi
vardır.
-Nümerik Klavye: Harf dizelerinin bulunduğu
klavyenin sağ tarafında görünüş olarak bir hesap makinesini andıran bir
klavye bölümü vardır. Nümerik Klavye adı verilen bu bölümün temel
görevi sayısal işlemlerin daha hızlı yapılabilmesini sağlamaktır.
Sayıların ve işlem işaretlerinin birbirine yakın olması sebebiyle
matematiksel işlemlerin yapılması daha hızlı ve kolay gerçekleşecektir.
Ancak bütün bunlar Num Lock düğmesinin aktif, yani üzerindeki ışığın
yanıyor olmasına bağlıdır. Eğer Num Lock aktif değilse nümerik tuşlar
üzerindeki diğer görevler etkin olacaktır.
-Windows Tuşları:
Space tuşunun sağ ve solunda bulunan, üzerinde uçan pencere resmi
bulunan bu tuşların görevi Windows ortamında Başlat Menüsü’nü açmaktır.
Sağdaki Ctrl tuşunun solunda yer alan tuşun görevi ise Windows
ortamında mouseun sağ tuşunun yaptığı görevi (gizli menü) yapmaktır.
-Print Screen:
Insert tuşunun üzerinde bulunan ve temel görevi ekran görüntüsünü direk
yazıcıdan kağıda dökmek gibi görünen bu tuşun artık bu amaç için
kullanıldığı söylenemez. Günümüzde bu tuş daha çok o an ekranda görünen
her şeyi görüntü olarak kopyalamak (panoya almak) görevi ile
kullanılmaktadır. Daha sonra bu görüntü yapıştırmak kaydıyla herhangi
bir Windows uygulamasında kullanılabilir. Bir nevi ekranda olan
görüntünün fotoğrafını çeker.
-Pause: Print Screen
tuşunun bulunduğu yerde olan bu tuş bilgisayarın yaptığı işlemleri
dondurur. Herhangi bir tuşa basıldığında işlem devam edecektir.